Wąsosz

     Wąsosz jest miastem zamieszkanym przez około 2800 osób, położonym w powiecie górowskim, w północnej części województwa dolnośląskiego w dorzeczu Baryczy i Orli. W latach 1975-1998 gmina Wąsosz należało do województwa leszczyńskiego.

     Wąsosz otrzymał prawa miejskie w roku 1290 nadane przez księcia Henryka III głogowskiego. Początkowo miasto rozwijało się jako osada targowa w cieniu położonej kilka kilometrów na zachód kasztelanii Sądowel. Pod koniec XIII wieku wybudowano obecny kościół pw. Niepokalanego Serca NMP (od czasów reformacji do 1945 roku kościół ewangelicko-augsburski św. Mateusza). Początkowo Wąsosz przynależał do księstwa śląskiego, następnie do 1437 do księstwa głogowskiego pozostając w latach 1348-1742 pod władzą królestwa czeskiego. W roku 1557 Wąsosz zamieszkiwało około 400 mieszkańców. W roku 1741 miasto Wąsosz przeszło pod władzę królestwa Pruskiego .

     W roku 1759 w czasie wojen śląskich Wąsosz został niemalże doszczętnie spalony. 15 września 1886 roku uruchomiono linię kolejową Wąsosz - Żmigród (a także dworzec kolejowy w Wąsoszu), a w roku 1898 uruchomiono linię kolejową Kobylin - Rawicz - Wąsosz - Ścinawa - Legnica Północna. W latach 1892-1894 powstał też kościół rzymsko-katolicki pw. św. Józefa Oblubieńca NMP. W roku 1933 miasto zamieszkiwało 2530 mieszkańców. W czasie II wojny światowej w roku 1943 protestanckie (ewangelickie) siostry zakonne wraz z władzami niemieckimi w mieście utworzyły zakład dla dzieci robotnic przymusowych (Säuglings- und Altersheim St. Josefsstift für Säuglinge und Kleinkinder St. Josefsstift), w którym z powodu zagłodzenia zmarło wiele dzieci polskich robotników przymusowych. "Do dzieci zwracano się wyłącznie w języku niemieckim. Dzieci zamieszkiwały dwie nieogrzewane izby, śpiąc obok siebie na zrobionych na podłodze barłogach ze słomy; zdarzało się, że martwe dziecko leżało obok żywego dopóki nie zabrano ciała. Wyżywienie "zgodnie z normami" stanowiło pół litra mleka i kostka cukru na dzień dla niemowląt. Dla starszych na środku pomieszczenia ustawiane było koryto z gotowaną brukwią i marchwią. Z zachowanej szczątkowo dokumentacji wynika, że przez ośrodek przeszło co najmniej 485 polskich dzieci. Momentu wyzwolenia doczekało jedynie 39. Wszystkie dzieci były wycieńczone, na ciele miały mnóstwo wrzodów a także rany aż do kości (co może świadczyć o ich maltretowaniu), na głowie nie miały włosów. Część z nich nie mówiła, większość jeszcze długo później nie poruszała się o własnych siłach. Wszystkie były znerwicowane, bały się światła i dźwięków. Wykazywały opóźnienie w rozwoju fizycznym i psychicznym." - źródło IPN (sygn. akt S.5/00/Zn).

     W roku 1945 miasto zostało wyzwolone przez oddziały radziecko-polskie. W trakcie tych walk Wąsosz został dotkliwie zniszczony (Rynek, Ratusz). W roku 1960 utracił prawa miejskie by ponownie odzyskać je w roku 1984.

     Obecnie Wąsosz jest miastem zamieszkiwanym przez prawie 3 tysiące mieszkańców. Od roku 1998 wschodzi w skład powiatu górowskiego.

Najważniejsze zabytki, budynki i miejsca w Wąsoszu to:

Stare zdjęcia Wąsosza



Miasta w pobliżu:
Bojanowo
Góra
Jemielno
Miejska Górka
Rawicz
Ścinawa
Wołów
Żmigród